brioche, cornetto, croissant ?
wat bestel je ’s ochtends bij je cappuccino, al banco, als je dat croissant-achtige broodje wilt.
vaak gevuld met mijn cioccolata of zijn pistacchio.
in het Zuiden heet het cornetto.
in het Noorden zegt men brioche.
dat is kort door de bocht.
er zijn regionale verschillen en ik ben geen expert
maar mijn ervaring zegt dat in het Noorden de brioche bij de ochtend hoort,
terwijl de cornetto in het Zuiden de hele dag door besteld mag worden.
alsof zoet daar, net zoals vele andere belangrijke dingen, minder aan tijd gebonden is.
het zijn in ieder geval synoniemen voor een cornetto.
technisch gezien zeggen ze het in het Noorden fout.
terwijl ik dit typ, besef ik dat ik mezelf hiermee binnenkort persona non grata maak
aan Lago di Garda.
bestel je in het Zuiden trouwens een brioche, dan krijg je een èchte brioche.
en, de croissant komt ook nog voorbij.
het verschil tussen deze dolci zit trouwens niet alleen in
vorm en ingrediënten,
maar ook in de geschiedenis en dat is wat mij intrigeert
alhoewel ik het zelf meestal houd mijn persoonlijke dolce, een cappuccino.
en Mijn Duitser ?
die mag zijn eigen betoog schrijven over zijn bomboloni.
brioscia cû tuppu
de oorsprong van de brioche gaat terug tot de middeleeuwen,
in Frankrijk welteverstaan.
het is een gerezen gebakje van veel ingrediënten en daardoor rijker dan zijn Italiaanse familie.
meer boter is meer luxe alhoewel het in het middeleeuwse Normandië waar het hoogstwaarschijnlijk vandaan komt
een vanzelfsprekendheid was.
de vorm is rond en draagt vaak een klein deegbolletje bovenop.
die vorm herkennen we ook op Sicilia, waar de brioscia cû tuppu thuis is.
il tuppo verwijst naar het traditionele Siciliaanse kapsel, het knotje.
de Siciliaanse brioche wordt doorweekt met granita of nog beter,
opengesneden en gevuld met gelato.
een Siciliaanse man, strak in het pak,
die een brioche eet, gevuld met gelato.
als pranzo, op straat.
hèt toppunt van sexy, maar dit terzijde.
ik hoop dat Mijn Duitser dit niet leest ..
irrrresistibile !
de cornetto heeft de vorm van een halve maan, en is gemaakt
van ongeveer dezelfde ingrediënten als de brioche, maar zuiniger met boter.
hij kan leeg zijn, maar wordt vaker gevuld met oa cioccolata of pistacchio om er een feestje èn fuif van te maken.
zijn wortels liggen niet in Italia, maar in Wenen,
net zoals de cappuccino die ik nu drink.
de cornetto werd geboren tijdens het beleg van Wenen door het Ottomaanse Rijk.
’s nachts groeven de aanvallers tunnels om de stadsmuren te ondermijnen.
de enigen die wakker waren, waren de bakkers.
zij hoorden het graven, sloegen alarm en hielpen zo de stad te redden.
als dank werd een bakker gevraagd een gebak te maken in de vorm van de halve maan van de Turkse vlag
en zo werd de overwinning eetbaar !
in Italia kreeg hij een nieuwe naam, cornetto.
de vorm bleef, maar het recept veranderde.
meer zacht, meer zoet, meer Italia.
vive la France !
alhoewel het van dezelfde Weense kipferl komt, is de croissant geen cornetto.
de ingrediënten zijn dezelfde als de cornetto, op één na, eieren.
het eiwit wordt soms wel op het oppervlak van het deeg geborsteld om het goudbruiner te maken.
meer boter, en daardoor krokanter èn luchtiger.
minder suiker, dus ook geschikt om gevuld te worden tot hartig hapje.
de geboorte van de croissant in Frankrijk heeft een mysterieuze oorsprong.
de meest fascinerende is die met de koningin van Frankrijk, Marie-Antoinette,
zo gehecht aan haar kipfler-ontbijt dat ze het niet kon laten om het mee te nemen toen ze naar Versailles ging.
lokale bakkers vonden het dessert zo lekker dat ze het meteen hun eigen maakten.
het was in ieder geval de karakteristieke vorm die de naam snel veranderde
in de naam die we vandaag de dag allemaal kennen, croissant.
de naam komt van het werkwoord croître, wat groeien betekent.
het zelfstandig naamwoord croissant betekent ‘wassend’,
denk aan ‘la lune croissante’, maar ook rijzend, zoals rijzend deeg.
ik ben gek op woordspelingen
en ik ben gek op de croissant !
casa Dolci casa
ik ben geen Italiaanse,
alhoewel er altijd een stukje van mij op Sicilia is, waar ik ook ben.
mijn tropisch eiland laat ik vandaag achterwege.
de Franse taal is mijn anker
en in mijn Nederlandse jeugd was Cornetto het ijsje met het stukje chocolade als verrassing, irrrresistibile !
misschien begrijp ik dolci daarom zo goed.
smaken die nergens helemaal thuishoren, alhoewel ze zich aanpassen.
zelfs grenzen oversteken èn onderweg van naam veranderen.
Claudia Lago di Garda
la vostra corrispondente dal Lago di Garda
(oggi da Peschiera)
